• Soli Özel: Türkiye bu haliyle kurulacak dünyada rol oynayamaz

    Koronavirüs salgınından sonra oluşacak yeni düzen Türkiye açısından bir fırsat doğurur mu? Türkiye’nin uzun zamandır senaryo değiştirerek rol oynamaya çalıştığını söyleyen Soli Özel, “Tabii ki Türkiye’nin coğrafyasına, kurumsal ilişkilerine, toplumda da var olan potansiyele baktığınızda; Türkiye de önümüzde kurulacak dünyada rol oynayabilir. Bu haliyle oynayamaz” diye konuştu.

    TARAFSIZ HABER AJANSI

    Radyo Karakutu’da yayınlanan Bidebunuizle programında Yavuz Oğhan’a konuşan Özel, koronavirüs salgınının dünyayı çok fakirleştiren bir kriz olduğuna dikkati çekti. Dünyada pek çok sektörün ciddi sıkıntılar yaşayacağını dile getiren Özel, zaten fakir olan, örgütlenemeyen ülkelerde kıtlık ve açlık çıkacağı yönünde işaretlerin olduğunu, bu krizin küresel ölçekte dayanışmanın önemini gösterdiğini vurguladı.

    Özel, “Böyle bir şeyde Amerika olmadan yapamıyorsunuz. Çinliler de doğrusu çok iş birlikçi taraftarı değiller. Çinlilere, ‘Gelin ortaklaşa yapalım’ dediğinizde çok yanaşmıyorlar. Genelde ikili yapıp karşıdakini kendilerine borçlu hissettirmeye çalışıyorlar. Gündelik hayatımızı yeni duruma göre düzenlememiz gerekecek. Çok varoluşsal bir ikilemde bırakıyor karar vericileri. Sağlığı korumak için insanları fakirliğe mahkum edeceksin ya da ‘İnsanlar fakir kalmasın, üretim devam etsin’ deyip riske atacaksın” ifadelerini kullandı.

    “ABD KENDİ KURDUĞU DÜZENDEN KAÇIYOR”

    ‘İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra dünyayı en çok etkileyen olay’ şeklindeki yorumları da değerlendiren Özel, ABD’nin savaştan sonra kendi kurduğu düzenin kendisine zarar verdiğini düşünerek kaçmaya çalıştığını belirtti. ABD’nin Dünya Sağlık Örgütü’ne verdiği yardımı kesmesini örnek gösteren Özel, “ABD, ‘kendi kurduğu sistem içindeki kurumları tanımama’ şeklinde davranan bir politika yürüten başkan tarafından yönetiliyor. Bir dönem daha Trump kalırsa bu düzenin, kurumların tarumar olması sonucunu verebilir. Dünya için de bana göre çok büyük felaket olur. Amerika buradan çekilince bence Rusya’yı unutun. Rusya bence o kapasitede değil. Rusya zaten bana sorarsanız son 5-10 yılda dünyadaki kararsızlıklardan yararlanarak, kendi kapasitesinin çok üstünde bir gücü sergileme imkanı buldu, en azından hoşlanmadığı şeyleri yaptırmadı. Birliği bu gibi konularda yok” dedi.

    “BU HALİYLE OYNAYAMAZ”

    Özel, salgın sonrasında oluşacak yeni dünya düzeninin Türkiye’ye bir fırsat yaratıp yaratmayacağı konusuna da değindi. Türkiye’nin mevcut durumuyla yeni düzende rol oynayamayacağını kaydeden Özel, “Biz Türkiye’de çok uzun zamandan beri -Arap isyanları başladığından beri ‘Hayalllerimiz, Aşkım ve Ben’ filminin jeopolitik versiyonlarını senaryoda her yıl değişiklik yaparak oynamaya çalışıyoruz. Tabii ki Türkiye’nin coğrafyasına, kurumsal ilişkilerine, toplumda da var olan potansiyele baktığınızda; Türkiye’de önümüzde kurulacak dünyada rol oynayabilir. Bu haliyle oynayamaz. Biz coğrafi olarak çok önemli bir konumdayız; dolayısıyla bütün dünya battığında başkalarının bize kaynak aktaracağı bir ülke olacağız. ‘Kendi kaynaklarımızı kötü kullanıyor olsak bile başkalarının kaynakları sayesinde eski güzel günlere döneceğiz’ düşüncesi bana sorarsanız biraz hayalci” diye konuştu.

    Salgın gibi krizleri atlatabilmek için devletle toplum arasında güçlü bir güven bağının kurulması gerektiğine dikkati çeken Özel, sözlerini şöyle sürdürdü:

    “Mesele otoriter devlet, demokratik devlet meselesi değil. Asıl mesele ülkelerin ya da devletlerin bu tür işleri örgütleyebilme kapasiteleri. Bu tür krizleri atlatırken devletle toplum arasında çok güçlü bir güven bağı kurulması gerekiyor. Bu bağı kuramamış olan devletlerin, organize olma konusunda yeterince yüksek kapasiteye sahip olmayan ve kaynakları doğru kullanamayan ülkelerin bu kriz sonrasında çok da başat rol oynayacağını sanmıyorum.”